ISSUE 19 - FEBRUARY/MARCH 2000 -  Selected articles 
(require Greek font support)   

Η εξέγερση των Ελλήνων εναντίον των Τούρκων ουσιαστικά άρχισε στις 22 Φεβρουαρίου 1821 ( με το Ιουλιανό ημερολόγιο), όταν ο Αλέξανδρος Υψηλάντης αρχηγός της Φιλικής  Εταιρείας  πέρασε τον Προύθο ποταμό που χώριζε τη Ρωσία από τις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες  με σκοπό να οργανώσει εκεί κίνημα εναντίον των Τούρκων.

Ο Υψηλάντης διάλεξε να ξεκινήσει την επανάσταση στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες, τη Μολδαβία και τη Βλαχία διότι  στις περιοχές αυτές απαγορευόταν η παραμονή του Τουρκικού στρατού , ενώ από το 1709 οι  τοπικοί άρχοντες ήταν Έλληνες Φαναριώτες.

Η επανάσταση στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες κατέληξε σε αποτυχία μέσα σε λίγους μήνες. Οι λόγοι θα πρέπει να αναζητηθούν στην έλλειψη αξιόμαχων δυνάμεων και στην άρνηση του ηγέτη των Βλάχων Θεόδωρου Βλαδιμηρέσκου να συνδράμει τον Υψηλάντη. Επίσης στον αφορισμό του Υψηλάντη από τον Πατριάρχη  Γρηγόριο Έ, ύστερα από αφόρητες πιέσεις και απειλές  για σφαγές των χριστιανών και στην άδεια  που παραχώρησε ο τσάρος  να εισέλθουν  τουρκικά στρατεύματα στις ηγεμονίες για να αντιμετωπίσουν τους Φιλικούς. Τελικά ο Υψηλάντης  συνετρίβη στο Δραγατσάνι και οι οπλαρχηγοί Γεωργάκης Ολύμπιος και Φαρμάκης στη μονή του Σέκκου.

Στην Πελοπόννησο, λίγο μετά την εξέγερση στις ηγεμονίες, οι Τούρκοι κάλεσαν τους εξέγερση στις Ηγεμονίες, οι Τούρκοι κάλεσαν τους Έλληνες προεστούς στην Τρίπολη διοικητικό κέντρο της περιοχής με σκοπό να τους κρατήσουν ως ομήρους. Πολλοί προεστοί  κυρίως  από την Αχαία συναισθάνθηκαν τον κίνδυνο και με διάφορες προφάσεις απέφυγαν να πάνε στην Τρίπολη. Με αγωνία περίμεναν να μάθουν τα νέα από τις ηγεμονίες,

Ήδη από τις 14 έως τις 20 Μαρτίου είχαν αρχίσει  εξεγέρσεις σε πολλά μέρη της Πελοποννήσου όπως στο Αγρίδι, στις Κατσάνες και στον Παλαιόπυργο. Στις 21 Μαρτίου κηρύχτηκε η επανάσταση στη Μονή και μια μέρα αργότερα ο Πετρόμπεης Μαυρομιχάλης πολιορκούσε την Καλαμάτα.

Στις 25 Μαρτίου ο επίσκοπος Παλαιών Πατρών Γερμανός σήκωσε το λάβαρο της επανάστασης στο μοναστήρι της Μεγίστης Λαύρας στα Καλάβρυτα.  Εκεί ήταν συγκεντρωμένοι οι περισσότεροι προεστοί περιμένοντας να πληροφορηθούν αν η Ρωσία θα υποστηρίξει τον αγώνα των Ελλήνων εναντίων των Τούρκων. Το γεγονός αυτό θεωρείται ως η ‘’ επίσημη έναρξη της ελληνικής επανάστασης’’. Μέχρι της 28 Μαρτίου η επανάσταση είχε γενικευτεί  σε όλη την Πελοπόννησο και μόνον η Τρίπολη  με τη γύρω περιοχή της και το χωριό Λάλα είχε παραμείνει στην κατοχή των Τούρκων. Τις πρώτες  ημέρες οι επαναστάτες προσπάθησαν να καταλάβουν τα φρούρια γύρω από τις πόλεις και αφού το κατάφεραν αυτό συγκεντρώθηκαν γύρω από την Τριπολιτσά. Τελικά η Τριπολιτσά έπεσε στα χέρια των Ελλήνων στις 23 Σεπτεμβρίου

Τις επόμενες ημέρες η επανάσταση επεκτάθηκε και στην υπόλοιπη Ελλάδα. Στις 4 Απριλίου ξεσηκώθηκαν οι Έλληνες στην Ανατολική Στερεά Ελλάδα και κατέλαβαν τη Λιβαδειά, την Άμφισσα και την Αταλάντη . Μια ημέρα νωρίτερα είχαν προσχωρήσει στην επανάσταση  οι Σπέτσες, ακολούθησαν  στις 6 Απριλίου τα Ψαρά , η Ύδρα στις 16, η Σάμος και η Κάσος στις 26 του ιδίου μήνα.

Στις αρχές Μαίου έφθασε στη Θεσσαλία, ένας λόγιος και δάσκαλος του Γένους, ο Άνθιμος Γαζής  ο οποίος με τα κηρύγματα του παρότρυνε τους Έλληνες να εξεγερθούν  εναντίων των Τούρκων. Τελικά η επανάσταση εξερράγη στις 7 Μαίου στις Μηλιές του Πηλίου και αμέσως επεκτάθηκε στις περιοχές του  Βόλου και του Βελεστίνου.

Στη Μακεδονία η επανάσταση κηρύχτηκε  στις 17 Μάιου. Ήδη από τις 11 Μαρτίου είχε αποβιβαστεί στο Άγιο Όρος ο Φιλικός Εμμανουήλ Παπάς και με κέντρο τη μονή Εσφιγμένου άρχισε να στρατολογεί ενθουσιώδεις επαναστάτες. Η επανάσταση επεκτάθηκε  και στη Χαλκιδική , τον

Όλυμπο και το Βέρμιο. Οι υπόλοιπες περιοχές της Μακεδονίας δεν ξεσηκώθηκαν  διότι οι Τούρκοι  συνέλαβαν  τους προεστούς και τους κρατούσαν  ομήρους επιβάλλοντας παράλληλα καθεστώς τρομοκρατίας στην ύπαιθρο.

Στη Δυτική Ελλάδα  πρωτοστάτησε στον ξεσηκωμό το Μεσολόγγι . Στις 20 Μαΐου  υψώθηκε  η σημαία της επανάστασης  στο διοικητήριο  της πόλης  και την επόμενη  ημέρα στο Αιτωλικό. Στις 25 Μαρτίου  κηρύχτηκε επίσημα η επανάσταση  στο Ξηρόμερο  από τον οπλαρχηγό της περιοχής  Γεώργιο Βαρνακιώτη.

Στην Κρήτη οι πρώτες συγκρούσεις μεταξύ Ελλήνων  και Τούρκων σημειώθηκαν στις 11 Ιουνίου  στο Θέρισο ενώ στις επόμενες ημέρες διεξήχθησαν  σφοδρές μάχες στο Ρέθυμνο και στα Σφακιά.

Η Ήπειρος άργησε να ξεσηκωθεί. Η αιτία ήταν η ανταρσία του Αλί Πασά εναντίων του Σουλτάνου και η συμμαχία  των Σουλιωτών με τον Αλί. Όμως στα μέσα Σεπτεμβρίου οι Σουλιώτες επετέθησαν στο Τοσκέσι σε Τουρκαλβανούς πιστούς στο Σουλτάνο, ενώ τρεις ημέρες αργότερα νίκησαν μεγάλες δυνάμεις στα Πέντε Πηγάδια.

Το 1822 και το 1823 οι Τούρκοι προσπάθησαν να ανακουφίσουν όσα φρούρια άντεχαν στις επιθέσεις των Ελλήνων, αλλά οι ενέργειες  τους δεν είχαν τα αποτελέσματα που περίμεναν. Έγιναν δύο εκστρατείες , μια από τη Δυτική Ελλάδα με επικεφαλείς ους πασάδες Ομέρ Βρυώνη και Κιουταχή και στη Ανατολική από τον Δράμαλη. Οι πρώτοι παρά τοις πρώτες επιτυχίες τους ηττήθηκαν από τους Έλληνες στο Μεσολόγγι τον Δεκέμβριο του 1822, ενώ ο Δράμαλης υπέστη  φοβερή  πανωλεθρία στα Δερβενάκια από τον Κολοκοτρώνη  και τον Νικηταρά Ο Τουρκικός στόλος στη διάρκεια του  καλοκαιριού είχε προσπαθήσει να επικρατήσει  στη θάλασσα. Όμως μετά την καταστροφή της Χίου ο Κανάρης κατόρθωσε να πυρπολήσει την Τουρκική  Ναυαρχίδα. Οι μόνες Τούρκικες επιτυχίες ήταν η καταστολή της επανάστασης στη Μακεδονία και την Ήπειρο.

Το 1823 οι Τούρκοι προσπάθησαν να  στείλουν την κύρια δύναμη του στρατού τους στη Δυτική Ελλάδα και τον στόλο στην ανατολική, αλλά υπέστησαν και πάλι μεγάλε ς απώλειες στον Παρνασσό και στο Μεσολόγγι. Επίσης οι Έλληνες κατόρθωσαν να καταλάβουν το φρούριο της Ακροκορίνθου. Όμως όλη η Θεσσαλία υποτάχθηκε στους Τούρκους.

Τον επόμενο χρόνο ο Σουλτάνος ήρθε σε συνεννόηση  με τον Μωχάμετ Αλί , πασά της Αιγύπτου για να στείλει το για του Ιμπραήμ πασά με στρατό και στόλο στην επαναστατημένη Ελλάδα. Εκείνος  αποβιβάστηκε τον Φεβρουάριο του 1825  στην Πελοπόννησο. Μέχρι τα τέλη του 1825 οι Έλληνες οπλαρχηγοί παρά τις προσπάθειες τους δεν μπόρεσαν να τον εμποδίσουν να απλώσει τις δυνάμεις του στην Πελοπόννησο και να καταστρέψει τις σοδειές και να καταστρέψει τα χωριά και τους οικισμούς.

Τον Ιανουάριο του 1826 ο Ιμπραήμ συγκέντρωσε τις δυνάμεις του  γύρω από το Μεσολόγγι και άρχισε να το πολιορκεί.. Όμως οι δυνάμεις του είχαν υποστεί βαρύτατες απώλειες και δεν μπορούσε να νικήσει τις δυνάμεις των Ελλήνων στην Πελοπόννησο το καλοκαίρι του ιδίου έτους, ούτε να ανεφοδιαστεί με άνδρες και πολεμοφόδια από την  Κωνσταντινούπολη.

Οι Έλληνες βλέποντας  ότι δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τον Ιμπραήμ ζήτησαν βοήθεια από την Ευρώπη .. Η αδιαλλαξία όμως της Τουρκίας οδήγησε τις Μεγάλες Δυνάμεις να καταστρέψουν μεγάλο μέρος του στόλου του Ιμπραήμ στο Ναβαρίνο.

Του νέου κράτους τα σύνορα οριζόντουσαν  από την γραμμή που ορίζεται από τον Παγασητικό και τον Αμβρακικό κόλπο Το νέο κράτος μεγάλωσε σιγά περιλαμβάνοντας στους κόλπους του ολοένα και μεγαλύτερο μέρος του Ελληνισμού. Το 1864 η Μεγάλη Βρετανία παραχώρησε  στην Ελλάδα τα Επτάνησα, το 1881 προσαρτήθηκε η Θεσσαλία και η περιοχή της Άρτας, το 1913 η Μακεδονία, τα νησιά του Αιγαίου και τη Κρήτη, το 1919 η Θράκη  και τέλος το 1947 έγινε η ένωση των Δωδεκανήσων με την Ελλάδα.

Οι μελετητές έχουν πιστοποιήσει  την ύπαρξη περιφερειακού δρόμου κατά μήκος των ακτών του νότιου άκρου της Καλαβρίας, που ονομάζεται μέχρι σήμερα  dromos (από τον ελληνικό δρόμο), όρο που από τον 4^ο αιώνα σημαίνει εδώ τη σύνδεση  των πόλεων σε όλη  την κατοικημένη παραλιακή ζώνη. Από όλες τις απόψεις που έχουν κατά καιρούς διατυπωθεί- μερικές από τις οποίες θεωρούν  την ελληνική εγκατάσταση στις ακτές της Καλαβρίας γεγονός της Βυζαντινής εποχής - επικρατεί η θεωρία του καθηγητή  Gerhard Rohlfs  ότι αυτοί οι πληθυσμοί είναι η φυσική συνέχεια των αποικιών της Μεγάλης Ελλάδας, της Magna Grecia.

Όσον αφορά τους λόγους που προκάλεσαν τη συρρίκνωση του ελληνικού στοιχείου και τη σταδιακή «απώλεια» στοιχείων του γλωσσικού ιδιώματος των Γκρεκάνων , μελετητές αναφέρονται σε αίτια κοινωνικά, οικονομικά και θρησκευτικά, αλλά και σε φυσικά φαινόμενα, που προκάλεσαν τη διάλυση ορισμένων γκρεκάνικων κέντρων. Ο ελληνικός πληθυσμός στην  Κάτω Ιταλία άρχισε να υφίσταται πλήγματα  από το πρώτο μισό του 16^ου αιώνα , όταν το υφιστάμενο θρησκευτικό στάτους εκτοπίστηκε από τον Καθολικισμό. Νωρίτερα είχε επέλθει η τεράστια κρίση στην αγροτική οικονομία.

Με την ένωση της Ιταλίας η αστική και η ανώτερη  τάξη  εγκαταλείπει  την ελληνική κουλτούρα, θεωρώντας  ότι αυτή αφορά εμιγκρέδες, φτωχούς αγρότες και βοσκούς. Η περιφρόνηση αυτή μαζί με το κύμα μετανάστευσης που έπληξε κυρίως το ιταλικό Νότο, ‘έδωσε ισχυρό κτύπημα στη γκρεκάνικη γλώσσα, εξασθενίζοντας την περηφάνια  των ελληνοφώνων που την διατηρούσαν από «κύρη σε παιντιά» και από στόμα σε στόμα, από γενιά σε γενιά.

Ήδη  τις τελευταίες δεκαετίες, έχει παρατηρηθεί μια αξιοπρόσεκτη μετακίνηση  αγροτικών πληθυσμών στο αστικό κέντρο, το  Reggio di Calabria (Ρώγιο της Καλαβρίας). Αυτοί ίδρυσαν  μια κοινότητα ελληνοφώνων και με ενώσεις και συλλόγους προσπαθούν με κάθε τρόπο  να σώσουν γλώσσα και παραδόσεις, κατά κανόνα  χωρίς βοήθεια από τις επίσημες  ελληνικές διπλωματικές υπηρεσίες, απολαμβάνοντας συχνά μόνο την αδιαφορία τους, αλλά και την πλήρη αδιαφορία του επίσημου κράτους της μητέρας πατρίδας.

 «Εμείς είμαστε οι Γκρέτσι»

Το χωριό Καλημέρα του νομού Λέισε, στην ελληνόφωνη περιοχή της Απουλίας, δεν κρατά αναλλοίωτο μόνο το ελληνικό του όνομα. Η γκρεκάνικη γλώσσα διατηρεί μέχρι σήμερα στις ελληνικές λέξεις στοιχεία του πολιτισμού που 25 αιώνες πριν ανέπτυξε εδώ η Magna Grecia.

Ο δάσκαλος Ερνέστο Αντρίλε, η γυναίκα του Ρόζα, η κυρία Τσεζαρίνα Διμίτρι μιλούν και τραγουδούν γκρεκάνικα, λένε  για τα παιδιά τους « έχω μια γυναίκα και ένα άνθρωπο» η « ένα παιδί και μια θυγατέρα», αλλά δεν ταξιδεύουν στην Ελλάδα γιατί η « η Γκρέτσια είναι ετούτη και εμείς είμαστε  οι Γκρέτσοι». Λένε «πολεμώ» αντί δουλεύω, αφού η σκληρή δουλειά  ήταν  για αυτούς  αληθινός πόλεμος, λένε «μάνα» τη μάνα , «γκινέκα» τη γυναίκα, «τρανό» τον μεγάλο, «όρνιθα» την κότα, «άμυαλο» το μυαλό, «κάρντια» την καρδιά, «κρυσάφι» το χρυσάφι, «γκιτονιά» τη γειτονιά, «αλέτορα» το κόκκορα, «αλουπούντα» την αλεπού, «αίγα» την κατσίκα , «άλατρο» το αλέτρι, ¨μασέρι» το μαχαίρι,  «πέλαγκο» το πέλαγος. Βαφτίζουν τα παιδιά Fillipo, Constantino, Pascali, Petro. Χαιρετούν με kalimera  η Kalispera. Κρατούν τα ονόματα των μηνών ελληνικά. Ελληνικά  ονόματα έχουν και μερικά από τα χωριά τους. Μέχρι σήμερα υπάρχει το χωριό  Καστρινιάνο ντέι Γκρέτσι ( Καστράκι των Ελλήνων), το Μαρτινιάνο, το Σολέτο η Στερναντία, το Τσαλίνο, το Κοριλιάνο, το Μελπιάνο. Έξω από το χωριό Μαρτινιάνο, η επιγραφή λέει στα ελληνικά με λατινικούς χαρακτήρες το χαρακτηριστικό Kalos Ilthate.

  «  Το χωριό μου  τέσσερα σπίτια  και δύο δρομάκια. Το χωριό μου τέσσερα σπίτια και ντίο στραντούνε. Αυτό είναι το χωριό μου», λέει ο Γκρεκάνος ποιητής. Και ένας άλλος τραγουδά για το μεγάλο ρέμα που τους πήρε η Ελλάδα». «Ito magko rcino rema ti maw epire stin Elada». Στην Καλαβρία και στο Οτράντο οι νέες γενιές των Ελληνοφώνων αρχίζουν να συνειδητοποιούν πως οι ρίζες τους βρίσκονται στην άλλη πλευρά του Ιονίου. Μετά  από καταπίεση αιώνων αρχίζουν να αναζητούν επαφή με τα αδέλφια τους και να εκφράζουν με περηφάνια την καταγωγή τους.

Ο αντιδήμαρχος της Καλημέρα Φεράντο  Γκαιτάνι διευκρινίζει ότι η διδασκαλία της  γκρεκάνικης γλώσσας στα χωριά διακόπηκε από την εποχή της χούντας  στην Ελλάδα. Σήμερα δεν υπάρχουν πια  δάσκαλοι γκρεκάνικων εκεί, αλλά  και η μετάκληση δασκάλων από την Ελλάδα δεν είναι απλή υπόθεση, αφού οι τελευταίοι οι τελευταίοι  αγνοούν τα γκρεκάνικα.

 Γαλετσιάνο

  Το Γαλετσιάνο είναι ένα μικρό χωριό στην Ιωνική ακτή της Καλαβρίας. Ανήκει στον Δήμο του Κοντοφούρι και είναι  η ακρόπολη των Γκρεκάνων, το τελευταίο ακροπύργιο του Ελληνισμού της Μεγάλης Ελλάδας.

Ο πληθυσμός του φτάνει τους 300 περίπου κατοίκους. Πολλοί από αυτούς μιλούν ακόμη το ιδιότυπο ιδίωμα  της γκρεκάνικης  γλώσσας , χρησιμοποιώντας αρχαιοελληνικούς  όρους που χάθηκαν πια και από  την ίδια την Ελλάδα> Μόνο που τώρα πια όσοι κατοικούν στο Γαλετσιάνο είναι λίγες; οικογένειες ηλικιωμένων αγροτών.

Στην εκκλησία  του Αγίου Ιωάννη Βαπτιστή που δεσπόζει στην κεντρική πλατεία του Γαλετσιάνου, ένας παπάς λειτουργεί μια φορά την εβδομάδα τη λατινική λειτουργία. Η ορθόδοξη εκκλησία καταργήθηκε το 1756 από τον επίσκοπο του Βούα. Μέχρι σήμερα όμως μια φορά το χρόνο ανεβαίνει και λειτουργεί στην εκκλησία μια λειτουργία ορθόδοξη βυζαντινή. « Κι εκείνη την ημέρα το χωριό  είναι όλο στην εκκλησία. Σαν έρχεται ο παπάς να πει τη λειτουργία την καθολική είναι μόνο τέσσερες δεσποινίδες και πέντε παιδιά».

Όλα αυτά, αλλά και η συγκίνηση που νιώθουν για ότι αφορά την Ελλάδα κάνουν τον F. Condemi  να πει: « Εγώ πιστεύω ότι έχομε το ίδιο αίμα. Κι αυτό είναι το πράμα. Όχι η γλώσσα μοναχή. Γιατί και χωρίς γλώσσα δύο άνθρωποι μπορούν να μιλάουσι. Η γλώσσα μας έχει να ζει!»

Από το τελευταίο προπύργιο των Γκρεκάνων, το Ρηχούδι (Ρογούδι) - ένα χωριό σαν σκηνικό- το βέβαιο ότι κατοικήθηκε από τον 11^ο αιώνα  και το 1624 πουλήθηκε στη Σκύλλα παραμένοντας στην κυριαρχία της μέχρι το 1806.  Έζησε στιγμές «έξαψης»  και πλούτου αλλά η μοίρα του ήταν να εξαφανιστεί . Υπήρξε εξαιρετικά άτυχο, αφού οι κάτοικοι του αναγκάστηκαν να το εγκαταλείψουν και να κατεβούν στη θάλασσα μετά από μεγάλες πλημμύρες και κατολισθήσεις που κατέστρεψαν το χωριό τους. Και αυτοί όπως και άλλοι Γκρεκάνοι  από το χωριό Βούα, το γιαλό του Βούα, το Κοντοφούρι (κοντοχώρι), το Ροκαφόρτε ντελ Γκρέκο ( το Βούι), προσπαθούν να διατηρήσουν τα στοιχεία της ελληνικής γλώσσας συστήνοντας ενώσεις ελληνικής λογοτεχνίας, ομάδες χορευτικές και μουσικές, γκρεκάνικα φεστιβάλ, ενώ δεν λείπει και η λογοτεχνική και ποιητική παραγωγή. «Από το χωριό του Ρηχουδιού είμαι», θα μας πει ο Λορέντζο Τζεβετιέρι, « μα είμαστε όλοι μια, έχομεν τη γλώσσα μια, οι παππούδοι μου ήσαν Έλληνοι, εγώ εγεννήθην στην Ελλάδα, στ’ αδελφάδια...»

Καταλαβαίνει κανείς, μετά από όσα είπαμε, τι σημαίνει για τους ελληνόφωνους της Καλαβρίας - αυτούς που το ιταλικό κράτος ουδέποτε πρόσεξε, ενώ η ελληνική μητρόπολη παντελώς αγνόησε, αυτούς για τους οποίους οι διπλωματικές υπηρεσίες εντελώς αδιαφόρησαν - όταν κάποιοι από την Ελλάδα σπεύδουν να τους επισκεφτούν, φορτωμένοι μάλιστα δώρα, κυρίως για τα παιδιά, βιβλία, τετράδια, γραφική ύλη, όλα δωρεές ιδιωτών.

Όμως το ίδια εύκολα μπορεί κανείς να καταλάβει τα συναισθήματα όλων, Ελλαδιτών και Γκρεκάνων, όταν το τραγούδι Μακεδονία ξακουστή ακούγεται στην πλατεία Γαλετσιάνου και αντηχεί στις πλαγιές του όρους Ασπρομόντε, κάτω από την ελληνική σημαία

Όμως είναι σαφές πως κάθε προσπάθεια και συνδρομή προς τους ελληνόφωνους της Κάτω Ιταλίας δεν μπορεί να επαφίεται στις καλοπροαίρετες έστω προθέσεις οιουδήποτε ιδιωτικού φορέα, στις στιγμιαίες «ανάσες» ζωής και παρηγοριάς για τους Γκρεκάνους της Απουλίας  και της Καλαβρίας . Η ελληνική πολιτεία, που μέχρι σήμερα απέχει από κάθε πρωτοβουλία ενίσχυσης, συντήρησης, διάσωσης και προβολής του γκρεκάνικού πολιτισμού, οφείλει πλέον να αφυπνιστεί, να ενδιαφερθεί ουσιαστικά, να παράσχει κάθε υλική και ηθική συμπαράσταση στους ανθρώπους που πιστεύουν και κραυγάζουν πως είναι «Έλληνοι», να συνδράμει με κάθε μέσο  και με τις διπλωματικές υπηρεσίες, αλλά και δια των υπηρεσιών του Υπουργείου Εξωτερικών τους Γκρεκάνους στα προβλήματα τους.

 Τα ελληνικά πανεπιστήμια οφείλουν να ασχοληθούν συστηματικά με τη γκρεκάνικη γλώσσα, στέλνοντας επιτόπου έμπειρους και δοκιμασμένους γλωσσολόγους, που θα καταγράψουν  και θα μελετήσουν το τοπικό ιδίωμα, βοηθώντας στον εμπλουτισμό και τη διάσωση του.

Το Υπουργείο παιδείας οφείλει να ξαναστείλει  στην Καλαβρία δασκάλους και καθηγητές που θα αναλάβουν το μεγάλο έργο να διατηρήσουν  ζωντανή της ελληνική γλώσσα στα απιδιά των ελληνοφώνων. Οφείλει ακόμη να φροντίσει την έκδοση βιβλίων στο ιδιότυπο γλωσσικό ιδίωμα  της γκρεκάνικής , κάτι που πολύ θα βοηθήσει στη διάσωση της γλώσσας. Το Υπουργείο Οικονομικών οφείλει μέσα από διακρατικές σχέσεις  με την Ιταλία να συνδράμει  στα άλλα μεγάλα προβλήματα των χωρών της Γκρεκάνικης κουλτούρας, την οποία άλλωστε ο Ιταλικός επαρκώς εκμεταλλεύεται. Τέλος το Υπουργείο Πολιτισμού οφείλει να μεριμνήσει για συστηματικές πολιτιστικές ανταλλαγές μεταξύ της μητροπολιτικής Ελλάδας και των ελληνόφωνων χωριών έτσι ώστε να ενισχυθούν οι δεσμοί, να αμβλυνθούν οι διαφορές και να διαπιστωθούν  τα στοιχεία της κοινής ελληνικής παράδοσης, του ελλαδίτικου και γκρεκάνικου πολιτισμού.

Οδησσός

Όταν εδώ κτυπούσε η καρδιά της Ελλάδας. Port Odessa. Το σημαντικότερο  λιμάνι του Εύξεινου Πόντου. Η έξοδος της απέραντης ρωσικής  στέπας στην Τσέρνο  Μόρε. Ένα μεγάλο  εμπορικό κέντρο άλλοτε, εκεί όπου κατέληγαν όλοι οι θαλάσσιοι και χερσαίοι δρόμοι. Σήμερα « δεν έχει πλοίο για σε, δεν έχει οδό...»

Οδησσός. Ο πυρήνας του Ελληνισμού της Διασποράς. Πρώτο καταφύγιο των Φιλικών. Αφετηρία των Ελλήνων « βασιλιάδων του σιταριού». Η πρωτοπόρος πόλη της μεγάλης ρωσικής επανάστασης. Η βουβή κραυγή και το παιδικό καροτσάκι που δεν έπαψε να κατρακυλάει τα 196 διάσημα σε όλο τον κόσμο σκαλιά της σκάλας στο Θωρηκτό Ποτέμκιν του Αιζενστάιν.

Οδησσός. Η πλατεία των Ελλήνων. Τ ο σπίτι του επί δεκαοκτώ χρόνια δημάρχου της πόλης Γρ. Μαρασλή. Τα σπίτια του Ράλλη, του Μαυροκορδάτου. Η « Στενωπός των υφασμάτων». Η λεωφόρος Λένιν με τις υπεραιωνόβιες καστανιές. Τα μεγάλα δεντροφυτεμένα βουλεβάρτα. Μέγαρα μοναδικής αρχιτεκτονικής απίστευτης αρχοντιάς. Στοές με γλυπτά από την ελληνική μυθολογία. Περίτεχνα κιγκλιδώματα από χυτοσίδηρο. Εξώστες που τους συγκρατούν αγάλματα. Τρίτωνες, Άτλαντες, Σειρήνες, Νύμφες. Ένα μεγαλείο με δύο αιώνες ζωής.

Οδησσός. Η ξεπεσμένη αρχόντισσα. Φθαρμένη από το χρόνο, τραυματισμένη από την εγκατάλειψη. Δρόμοι σκοτεινοί μόλις βραδιάσει. Ελάχιστοι άνθρωποι. Ακόμη λιγότερα αυτοκίνητα. Οι Ουκρανοί, ένας λαός όμορφος , ευγενικός, καλλιεργημένος και ζωντανός, πληρώνουν και αυτοί πανάκριβα το τίμημα της μετάβασης από τον υπαρκτό σοσιαλισμό στον καπιταλισμό. Κάθε που ξημερώνει δεν ξέρουν αν θα βρουν ψωμί, αν θα έρθει το λεωφορείο, αν θα ανοίγει το κατάστημα τροφίμων, αν θα έχουν δουλειά, αν θα ζήσουν και πώς.

Για διακόσια χρόνια πυρήνας του Ελληνισμού

Διακόσια χρόνια συμπληρώθηκαν από την ίδρυση της Οδησσού, ενός από τα μεγαλύτερα βιομηχανικά. Εμπορικά, πολιτιστικά και επιστημονικά κέντρα της Μαύρης Θάλασσας και ενός από τους σημαντικότερους πυρήνες του Ελληνισμού της Διασποράς. Διακόσια  χρόνια ζωής για αυτή την πόλη με την αναπτυγμένη βιομηχανία, τα νεώρια, τα δεκαοχτώ ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα , ινστιτούτα  και πανεπιστήμια, τις είκοσι πέντε  μέσες σχολές, τα μουσεία και πολιτιστικά ιδρύματα και τα αναρίθμητα παλάτια που την αναδεικνύουν  σε πόλη με αέρα ευρωπαϊκό.

Γιατί μάλλον κανείς δεν φανταζόταν στις 22 Αυγούστου  του 1794 , όταν στη θέση του άλλοτε τατάρικου παραθαλάσσιου οχυρού, του επονομαζόμενου Χατζήμπεη, εγκαινιαζόταν μια νέα πόλη-λιμάνι  με το όνομα Οδησσός, ότι αυτή θα ήταν προορισμένη να ανθήσει και να διαδραματίσει ένα σημαντικότερο ρόλο στην οικονομική και πολιτική ιστορία της Μαύρης Θάλασσας.

Ο πρώτος πυρήνας των κατοίκων της Οδησσού ήταν 900 Έλληνες που πολέμησαν στο πλευρό των Ρώσων εναντίον των Τούρκων και στους οποίους δόθηκαν με αυτοκρατορικά διάταγμα διάφορα προνόμια, σπίτια και ρώσικα στρέμματα γης.

Το Σάββατο 11 Μαρτίου 2000, έγιναν στην Κυπριακή Κοινότητα οι επίσημοι αρραβώνες του Μενέλαου Χατζηκωστή και της δεσποινίδας Παναγιώτας Νταμαδάκη.  Τις βέρες ευλόγησαν οι πάτερ Χαράλαμπος Ελλές από την εκκλησία του Αγίου Δημητρίου, ο πάτερ Ανανιάδης από τον Άγιο Γεώργιο και ο Θεοφιλέστατος  Επίσκοπος Ανδίδων, κ. Χριστόφορος Οι αρραβώνες έγιναν μπροστά σε περίπου 250 καλεσμένους του ζευγαριού όπου και ο κόσμος τους καταχειροκρότησε, και τα παιδιά ανακοίνωσαν την ημερομηνία των γάμων τους  που θα γίνει στις 11 Σεπτεμβρίου. Οι γονείς των παιδιών Κωστής και Γεωργία Χαντζηκωστή και Γεώργιος και Ιωάννα Νταμαδάκη καθώς και οι μελλόνυμφοι έσυραν πρώτοι το χορό και επακολούθησε μεγάλο γλέντι μέχρι αργά. Η διεύθυνση και το προσωπικό του Hyphen ευχόμαστε κάθε ευτυχία στον Μενέλαο και την Παναγιώτα και καλά στέφανα.

Άλλο ένα πρόγραμμα της Τράπεζας Κύπρου. ‘’Οικάδε’’

Το γραφείο αντιπροσωπείας της Τράπεζας Κύπρου στο Τορόντο παρουσίασε στο Τορόντο στις 9 Μαρτίου 2000 το χορηγικό πρόγραμμα  Οίκαδε (Προς την Πατρίδα). Το Οίκαδε σχεδιάστηκε και υλοποιείται με αφορμή τον εορτασμό συμπλήρωσης 100 δυναμικής  παρουσίας της Τράπεζας Κύπρου στον οικονομικό χώρο.

Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν και τίμησαν με την παρουσία τους ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Καναδά κ. Σωτήριος, ο Γενικός Πρόξενος της Κύπρου κ. Ευστάθιος Ορφανίδης, Ο Εμπορικός Ακόλουθος  του Γενικού Προξενείου της Ελλάδας κ. Ιωάννης Πασχάλης, ο πρόεδρος της Ελληνικής Κοινότητας Μητροπολιτικού Τορόντο Κ. Κώστας Μενεγάκης, ο πρόεδρος  της Κυπριακής Ομοσπονδίας Καναδά κ. Διονυσίου, αντιπρόσωποι συλλόγων και Ελληνικών σχολείων, και τα Ελληνικά μέσα ενημέρωσης της παροικίας.

Με στόχο την ενίσχυση των πνευματικών  δεσμών των απανταχού  Ελλήνων και ειδικότερα των παιδιών, η Τράπεζα Κύπρου δημιούργησε το Οίκαδε, ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα  μέσα στο Internet . Μέσω του Οίκαδε , τα Ελληνόπουλα  ταξιδεύουν  στην πατρίδα  από οποίο σημείο  του κόσμου και αν βρίσκονται, ενώ ταυτόχρονα ψυχαγωγούνται ενημερώνονται και ανακαλύπτουν  τους δεσμούς που τα ενώνουν.

Το Οίκαδε  εξελίσσεται σε δύο επίπεδα. Στο πρώτο επίπεδο  που είναι ανοικτό σε όλους  όσους έχουν πρόσβαση στο Internet , μέσω του web-site , παιδιά όλων των ηλικιών αποκτούν πληροφορίες  για τον ελληνικό πολιτισμό και τη γλώσσα μας. Όλες οι ενότητες απαιτούν τη συμμετοχή των παιδιών  και με τη χρήση μουσικής, ήχων  και εντυπωσιακών εικόνων, αποδίδουν θεματογραφία, όπως μυθολογία, γεωγραφία, μουσική , πειράματα, πολιτισμός κ.λ.π.

Σε μια άλλη πτυχή του, που είναι κλειστή και αφορά μόνο τα επιλεγμένα σχολεία σε όλο τον κόσμο . Ο τομέας αυτός ξεκινά πιλοτικά αυτή τη χρονιά, ενώνοντας καταρχάς τέσσερα ζευγάρια σχολείων : το Τορόντο με τη Λεμεσό, το Λονδίνο με τη Λευκωσία, Το Γιοχάνεσμπουργκ με την Αθήνα, και τη Μελβούρνη με την Αθήνα. Κάτω από την επίβλεψη των δασκάλων τους τα παιδιά αυτά αρχίζουν να χτίνουν  σχέσεις που μπορούν να εξελιχτούν σε φιλίες ζωής.

Κατά την εκδήλωση  το γραφεί αντιπροσωπείας της Τράπεζας Κύπρου στο Τορόντο  στο Τορόντο ανακοίνωσε την δωρεά τεχνικού εξοπλισμού ( τηλεόραση, VCR, Computer, video conferencing equipment)   προς την Ελληνική Κοινότητα Μητροπολιτικού Τορόντο τα οποία θα χρησιμοποιηθούν στην αδελφοποίηση του σχολείου Chester P.S.  με το 19^ο Δημοτικό  στη Λεμεσό. Επίσης το γραφείο αντιπροσωπείας ανακοίνωσε δωρεές σε παροικιακούς  οργανισμούς που ασχολούνται με την Ελληνική εκπαίδευση.  www.oikade.gr

Από το γραφείο αντιπροσωπείας  της Τράπεζας Κύπρου στο Τορόντο, τηλ. (416) 461-5570        

Interview with Pavlo

  Hyphen always being together with the Greek youth had the chance to take an interview with Pavlo (composer and performer).

  Pavlo, can you tell us a few things about your life?

I was born in Toronto. My family emigrated from Greece in 1960 and since then we have been living in east York. I was brought up in a Greek environment following the Greek culture and music. I went to York University where I studied music and I graduated with an Honours BA. I also studied at Eli Kosser Academy in quitar. From that academy a lot of great guitarists graduated and I studied there Spanish and Flamenco. After that I joined the First Generation Orchestra and stayed there for ten years. In that orchestra I developed my sound which is Greek – Spanish. Then I released my first CD in 1998

Tell us what made you involved with music?

I started playing quitar when I was 10 years old. I was a shy guy and one of the ways to express my self was by playing music. And as you see later in my CD’s there are songs, which I wrote for certain, circumstances. From there on I was playing my quitar for ten hour a day for the first 6 years. When I was 16 years old, I went to Greece on vacation and because I did not want to neglect I bought a Bouzouki. In Greece I was playing Spanish style music with a Bouzouki. As soon as I came back I went to York University and I joined the Greek Band First generation and that is when I started the fusion of the Greek and Spanish music style.

Again I would like to say that it was a form of expression and also the true passion to create and perform music, because I have been playing for so long and iam not making any money.

Pavlo tell us about your career in music?

My career in music started in 1998 when I self` produced and financed my first record.

 I went around and shopped the album to all the major record companies in North America and they refused me. Their comments were specifically ‘’ Greek Flamenco would never catch in North America’’. I do not usually take a no for an answer and I was able to get an independent world wide distribution deal. They put my record in stores but they did not promoted it. In order to promote myself I did 150 concerts and as a result my first record was almost gold in Canada, and then the funny thing is that the major companies started calling me for a second record and I did not give it to them and I financed it again.

Now my second is released in stores in Toronto such as: HMN, Indigo etc. Also in January22nd of this year, I performed my first major concert which was sold out and without any major sponsors, and I did everything myself.

From now on my next show will be in September in Toronto and for the remaining months, I will be touring the U.S and Western Canada.

Pavlo, you mentioned in this interview a combination of Greek and Spanish flamingo music. Could you please talk to us about it?

I grew up studying Spanish music and being of Greek descent and having Greek blood in me, it was very natural for the two styles to come together. I do that by combining Spanish rhythms with Greek melodies. I also enhance the bouzouki in the music that sorts represents the Greek side of me. It is surprisingly accepted by not just by the Greeks but also by the typical Canadians who found the music very exotic and mysterious.

In conclusion Pavlo tell us about the future of your music and future plans?

The immediate future is to perform and promote my two albums and to continue writing new music. In addition to that my dream is to go back to Santorini, Greece and to perform televised concert for the world there.

I would like to thank all Greeks and Canadians for their support and letting me do what I love to do, which is to compose and perform music.

You can also find more about myself, my music and future activities from my web page: www.pavlo.net.

Universal Life as an Investment

Alternative to RRSP

  Many individuals have gotten into the habit of maximizing their RRSP’S year in and year out. There are opportunities in addition to RRSP’s for investors to obtain tax-deferred growth in an investment vehicle and using a certain strategy, potentially have access to the money tax-free.

Universal Life Insurance (or UL) is a product that has become popular with in the last few years. Historically, insurance representatives sold two types of insurance term, and whole life. Most of us have heard the phrase, buy term, and invest the difference. With this in mind, the insurance companies offer an alternative that allows clients to do that using one product. In addition to life insurance, a UL policy includes a tax sheltered cash value fund that cannot exceed the policy’s face value. Deposits are made over several years’ investment selected by the policyholder. An unusual premium is withdrawn from the policy to pay for the insurance coverage.

Many universal life products allow policyholders the ability to invest in index-like investments such as the Standard and Poor 500, Morgan Stanley World Index and a couple companies even offer one linked to the NASDAQ index. There is also fixed income and balanced options available. The policyholder is able to select the asset mix that fits their profile.

The insured retirement program allows an individual, with life insurance, to accumulate saving and investments on tax-deferred, non-reportable basis. Upon retirement, the policy is used as security for a series of loans from a financial institution to supplement retirement income in a tax-free manner. At death, the loan is repaid and the balance is forwarded to the estate of the policyholder tax-free.

This type of a program is best suited for an individual that fits into a certain profile. Typically, the individual should be between the ages 35 and 55 with an investment time horizon of 15 years or more. They should have a need for life insurance and typically maximize their RRSP deposits. They should also have minimal debt exposure and are looking for additional tax deferral strategies. Business owners may be able to set these up through their company, which would offer another incentive.

You should always consult with a financial advisor regarding these programs as they must be set up properly or risk bring disallowed by revenue Canada.

                                                                                                 By: Hutson Myles (DPI securities)

Money Matters

The months of January and February are very popular for Canadians investing in their Registered Retirement Savings Plans (R.R.S.P.’S)

You probably already know that you should invest in an R.R.S.P. if you want to enjoy a well-earned ready retirement and make your dreams a reality. R.R.S.P.S come in every shape and size, and frankly you are feeling a little lost. That is understandable. The solution is to find an R.R.S.P. that truly meets your financial situation and your goals. The following advice will help you get the most out of your savings.

Contribute, no matter what your age!

If you start to make regular contributions to an R.R.S.P. when you are young, you will be amazed at how rabidly your funds will accumulate... and grow!

Contribute at the beginning of the year or monthly!

Interest calculations are more profitable for you this way. This is why well-informed investors contribute to their R.R.S.P. at the beginning of the year.

Contribute the maximum!

When you make the maximum allowable contribution, your R.R.S.P. earns even more compound interest. Over time a few hundred dollars more per year can add up to a hundred thousand dollars more in your R.R.S.P.!

Salary increase, annual bonus, income tax refund or investment income!

Invest these additional sums in your R.R.S.P. their yield will even be higher because the interest they generate will be sheltered from income tax. Not only that, but it will be easier to make your maximum annual contribution. The bottom line: you can win no matter what!

Great savings on income tax!

When you contribute to an R.R.S.P., you are putting money aside for your retirement, of course. But you are also reducing your annual income tax considerably, since your contributions are tax deductible.

Take a look at how much you can save on your income tax. If you reside in Ontario starting right away, by paying $1,000.00 per year into your R.R.S.P.

Taxable Income.    $20,000.00     $30,000.00   $40,000.00   $50,000.00   $60,000.00

Tax Savings                $270.00          $413.00        $413.00        $413.00        $413.00

Tax sheltered profits as well

Your savings become doubly profitable when they are in an R.R.S.P.!  All interest generated by your investments stays in your R.R.S.P., caring further interest which also remains free of tax. The various institutions offer a wide range of R.R.S.P.’S that can be adapted to your needs for every stage of your life. Your financial institution should be able to assist you build a diversified tailor-made portfolio.

The following are some of the many different types of R.R.S.P.s:

By allowing you to decide the amount and the frequency of your contributions, the Systematic Savings RRSP lets you accumulate funds in your RRSP throughout the year, which can be easier than making one annual contribution at the end of the year. Contributions can be withdrawn automatically from your bank account and placed directly in your RRSP.

Redeemable Fixed Rate RRSP

Go for security!

The Redeemable Fixed-Rate RRSP is a safe and profitable investment, with a fixed interest rate guaranteed for terms of 12 to 60 months.  Redeemable at any time, it gives you access to your money if an unforeseen situation arises. However, early redemptions are subject to a reduced interest rate.

Non-Redeemable Fixed Rate RRSP

Rates of great interest!

With the Non-Redeemable Fixed Rate RRSP, you benefit from a guaranteed fixed interest rate that is higher than that for the Redeemable Fixed Rate RRSP, for terms of 90 days to 5 years. However, redemption’s before maturity are not permitted, so you should choose this type of investment only if you do not expect to need your funds before the term expires.  

Index-linked RRSP

The stock market without the risk!

If the return of traditional GIC’s leaves you cold; and, if you are looking for an investment that can help you profit from stock market increases without risking your principal, Index Linked GIC is a guaranteed investment certificate. That means your principal is 100% protected. However, because the rate of return is linked to a well-known stock market index, you have the opportunity to take advantage of market growth. The higher the market climbs the greater the interest you earn!

Mutual Fund RRSP

You can invest all or part of your RRSP in one or more Mutual Funds. With a mutual fund, the capital of a number of investors is pooled and managed by experienced professionals.

Depending on your needs and financial objectives, a Mutual Fund representative can help you choose from among the many funds.